Zgodnie z art. 187 Kodeksu pracy pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch trzydziestominutowych przerw wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy po 45 minut każda.
Przerwy powyższe nie przysługują jednak bezwarunkowo. Pracownicy zatrudnionej przez czas krótszy niż 4 godziny dziennie przerwy na karmienie nie przysługują w ogóle. Natomiast w przypadku pracownicy, której czas pracy nie przekracza 6 godzin dziennie przysługuje jedna przerwa – odpowiednio 30-to lub 45-cio minutowa.
Powyższych przerw pracodawca udziela na wniosek pracownicy jako dwóch oddzielnych przerw, można je jednak połączyć w jedną, pracownica może również przychodzić do pracy później albo wychodzić wcześniej. Jakkolwiek będzie wyglądało porozumienie stron w tym zakresie, dobrze będzie, jeśli ze względów dowodowych powstanie wniosek w formie dokumentu. Taki wniosek może np. zawierać następujące dane:
- imiÄ™ i nazwisko pracownicy,
- dane dziecka – imię, nazwisko, data urodzenia,
- data rozpoczęcia korzystania z uprawnień,
- sposób wykorzystania przerw,
- data sporzÄ…dzenia i podpis pracownicy.
Podobnie jak przepisy nie regulują szczegółowo trybu i sposobu udzielania przerw na karmienie, tak samo nie ograniczają prawa do przerw do określonego wieku dziecka. Teoretycznie więc pracownica, jeśli tylko posiada dziecko, ma prawo do przerw na karmienie.
Jeśli jednak pracodawca ma wątpliwości czy pracownica faktycznie karmi dziecko piersią, może zażądać od niej zaświadczenia lekarskiego, które potwierdzi ten fakt. Wprawdzie Kodeks pracy nie nakłada obowiązku przedłożenia przez kobietę podobnego zaświadczenia, jak to ma miejsce np. w przypadku pracownic w ciąży (art. 185 Kp). Jednak zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego, w związku z art. 300 Kodeksu pracy, obowiązek udowodnienia faktu spoczywa na pracownicy pragnącej skorzystać z prawa do przerw.
Nie istnieje wzór powyższego zaświadczenia, nie jest również określone jakiej specjalności lekarz powinien je wystawić – może to być zarówno lekarz podstawowej opieki jak i pediatra.
Warto również wspomnieć, że w niektórych sytuacjach problematycznym może się również okazać fakt posiadania przez pracownicę więcej niż jednego dziecka. W takim przypadku przepis daje prawo do dwóch przerw po 45 minut każda. Nie określa jednak w żaden sposób czy karmione dzieci muszą być równolatkami ;- ) Możliwa więc jest sytuacja, w której np. mama pięciolatka i rocznego maleństwa oświadczy pracodawcy że karmi piersią dwójkę dzieci i w związku z tym występuje o udzielenie jej dwóch 45-cio minutowych przerw. Pracodawca oczywiście może poprosić o udokumentowanie powyższego, lekarz wystawi zaświadczenie, ale tak naprawdę nie istnieje żaden sposób, aby udowodnić matce, że karmi tylko jedno, a nie dwoje dzieci ;-)
Katarzyna Paczkowska